Familia Caínzos Sanjurjo.

E para rematar, os meus antepasados do meu avó materno, Julio Caínzos Sanjurjo. Neste caso, por desgraza non puiden chegar moi lonxe, pero bueno. Polo visto proveño por esta parte de Braga ( Portugal). Aquí volo deixo:

 

Familia Morado Otero

Estas navidades adiqueime a intentar chegar os máis lonxe posible aos meus antepasados, indo ao rexistro do concello de Monfero. Cheguei ata principios do século XIX, e como a meirande parte de nós, proveño, polo menos da miña avoa materna, dunha familia labrega que viviu sempre en Monfero.  Aquí vos deixo miña árbore xenealóxica:

Meu avó o viaxeiro.

A partir do ano 59, en España e especialmente en Galicia empezouse a dar de xeito masivo á emigración. España xa non tiña as portas dos demais países cerradas, e era unha boa oportunidade para ter unha vida mellor. Os principais destinos dos emigrantes foron Suiza, Francia, Inglaterra ou Alemaña. Emigrar non era doado, ir a unha terra descoñecida, e deixar todo. Ademáis alá onde ibamos non nos trataban como a xente do propio país, cousa que sei por experiencias contadas.

Na miña familia hai varios casos de emigración, pero o que máis me sorprendeu foi o de meu avó materno, Julio Caínzos Sanjurjo. Meu avó naceu no ano 1938 en Monfero. Fillo de labregos, tivo que poñerse a traballar aos 8 anos cos seus pais. Aos 14 xa traballaba como carpinteiro na aldea, polo que non tivo unha infancia moi doada. Xa no ano 60, coa miña avoa como noiva, tivo unha oportunidade de ouro: emigrar cara Holanda en busca de traballo. Foi el só, e se encontraba algo estable levaría á miña avoa. E alá foi.

 ( Rotterdam, 1963)

 

Traballou durante un tempo no porto de Rotterdam facendo carga e descarga de mercadorías e alí mediante un contacto do porto, encontrou un traballo na lavandeiría dun transatlántico de luxo, o Rotterdam, coa compañía de bastantes galegos. Meu avó recorda esa época como unha das máis felices da súa vida.

(Bali, Indonesia. 1964)

(San Francisco, EEUU. 1963)

Estivo 4 anos embarcado e deu 2 voltas ao mundo. Xamais pensei que estivera en tantos sitios como nos que estivo, dende Indonesia a Hawaii, como tampouco as cousas que viviu en cada lugar, como por exemplo, o asesinato de John Kennedy en Dallas no ano 1963. A súa vida non tiña complicacións, de porto en porto, descubrindo novos lugares, excepto por unha cousa: a miña avoa.        


Mentres el andaba de país en país, miña avoa estaba agardandoo. 4 anos son moitos anos para esperar por alguén, así que tiña que decidir. Ou seguía embarcado, ou miña avoa cambiaba de mozo. Finalmente meu avó aceptou e no ano 67 meu avó volveu a Galicia coa miña avoa.

(Los Ángeles, EEUU. 1963)

 

Experiencia da escola franquista.

Os anos da posguerra foron anos moi duros, aínda maís que os anos da propia guerra. Foron anos de moita pobreza, especialmente no rural, no que o país estaba destruído polo conflicto e que ata ben entrada a década dos 50, coa axuda doutros países, non melloraría a situación económica.

En Galicia a situación era especialmente dura; cunha poboación a maioría vivindo no rural, facíase difícil o progreso nestas terras. Aquí é onde entra a historia da miña avoa, Hilda Morado Otero. Naceu en Monfero no ano 42, filla de Benigno Morado Pico (1912-1985) e María Antonia Otero Varela (1915-2007). O seu pai participou na Guerra Civil no bando franquista, e estivo fora da casa 3 anos, no fronte do Ebro e en Extremadura, por sorte, facendo labores administrativas. No ano 50 miña avoa e a súa familia viñeron para Ferrol, en busca dunha vida un pouco menos dura ca no rural. Os meus bisavós montaron un bar na rúa do Sol chamado “La Sorpresa”, coñecido en todo Ferrol por ser o bar donde iban todos os militares e traballadores de Bazán.

Miña avoa a segunda pola esquerda.

Miña avoa, a da esquerda.

 

Neses anos miña avoa, que tiña 8 anos, tiña a suerte de ir a unha academia para que lle preparasen para entrar no Bacharelato, que curiosamente era neste mesmo instituto. A escola era moito máis dura, no sentido disciplinar, e como xa sabemos do que nos din sempre, os profesores utilizaban moi a menudo a violencia para facer entrar en razón. Pero o que máis me sorprendeu de todo ,e que cando lle preguntei a miña avoa por esa etapa da escola, a recorda dun xeito feliz, no que non tiña medo dos profesores.

O paso da miña avoa pola escola foi bastante breve, xa que, como di ela, aos seis meses tivo que deixala, xa que manter a tres fillos na escola non era doado, e ela a maior dos tres tivo que asumilo.

En resumo, pode que na maioría das escolas franquistas estivese implantada a man dura, e o “lavado de cerebro” coa ideoloxía fascista, pero polo menos hai xente que a recorda como unha época bonita, xa que ao fin e ao cabo, un neno nesa época segue sendo un neno.

A luz.

Era unha noite de inverno, polo camiño do monte. Ibamos meu amigo Fran e máis eu. Ó chegar  ao cume do outeiro, vin que se aproximaba unha gran luz, resplandecente. Non sabiamos o que era. Collín medo, moito medo. Cada vez aproximábase máis. Decidimos quedarnos no sitio agochados nunha árbore. A luz estaba ao lado noso, e púxenme nervioso e botei a correr coma un tolo deixando a Fran solo ante iso tan terrorífico. Corrín todo o que pude. Fun a refuxiarme á igrexa da parroquia.
Pasaron os días e ninguén sabía nada de Fran. Decidín facer algo, xa que era o culpable de todo isto. Fun ao mesmo sitio no que o vin a última vez, esperei ata a madrugada. A luz volveu aparecer, pero esta vez cunha persoa máis, estaba el, impasible, sen decir nada como os demais. Daba moito medo. Xa era un mais deles, e iso é algo que nunca podrei perdonarme.

Os mouros.

Non, os mouros non son a etnia propia da cultura musulmana, os mouros foron unha tribo máxica, unha raza mítica que construiu gran parte dos monumentos que perviven ata os nosos días en Galicia. Foron os responsables do erguemento de mámoas, castelos, covas e sobre todo castros, estes últimos donde viviron. Un bo exemplo da construcción destes lugares é o castelo de Vilasobroso en Ponteareas, que según di a lenda erguéronno nunha noite. Baixo os castros nos que vivían, dícese que atopábanse tesouros incríbes como xoias, restrelos ou xugos, todas eles de ouro.

Os mouros tiñan poderes excepcionais, como a forza sobrandeira, que se di dela, que unha moura (ser feminino de extraordinaria beleza) podía levantar cun só dedo un enorme penedo. Proba disto é a lenda do dolmen de Cabaleiros, no concello de Tordoia, da que unha lenda conta que foi unha moura quen trouxo na súa cabeza a pedra que o cobre horizontalmente.

Os mouros tamén son posuidores de fontes, onde levan ás súas bestas a beber e onde adoitan producirse situacións de encantamento, xa que teñen habilidade coa maxia. Os seus costumes eran nocturnos, e presentan conexións coa auga, coa Lúa e coas serpes.

En conclusión, na miña opinión os mouros son unha idealización dun pobo, para explicar a existencia das edificacións xurdidas na época castrexa e en xeral, toda a cultura castrexa.





 

Viaxe.

Fai uns meses sucedeume algo que nunca esquecerei, algo moi pero que moi estraño. Era unha mañá das de sempre, e como non, tiña que facer o que facía todos os días. Levanteime como sempre ao sair o sol, saín da casa deixando a miña muller e aos nenos aínda durmindo e fun cara a fonte a coller auga pra todo o día. De camiño cara a fonte nunha pequena poza que non tería mas de dous metros de profundidade, vin unha especie de torque como o que ten meu pai, que resplandecía ata cegar os ollos. Eu, como non son parvo, deixei o que tiña que facer e dispuxenme a collelo. De repente cain dentro da poza, e misteriosamente, acabei sumerxindome moito máis do que pensaba. Buceei o máximo posible ata que acabarseme o aire. Necesitaba sair a coller aire, e sain pola primera saída a superficie que vin. 

Ao saír a superficie, tardei en darme conta, pero notaba un cheiro raro. Non ulía coma sempre e ademáis ao lonxe escoitábanse uns sons moi estraños, que na miña vida escoitara. Empecei a camiñar por un sendeiro que había preto da saída da poza. Estiven camiñando un bo cacho ata que acabou o camiño, e lindando con este había unha masa negra no chan, moi dura. Detivenme aí e puxenme a analizar ese gran camiño duro e negro. Non entendía o por qué de esa gran masa. Mentras eu seguía dándolle voltas ao asunto, un gran ruido achegábase. Cada vez máis. Era terrible, soaba como o demo. Empecei a visualizalo ao lonxe. Era un monstro, que nin meus peores pesadelos imaxinaría. Era vermello, moi grande e movíase moi deprisa. De repente se detivo no medio do gran camiño negro, estivo durante uns intres parado, e empezou a achegarse esta vez moi lento.
Asomábase unha cabeza, que saia do interior por un oco cadrado, que me miraba moi fixamente, con cara de estrañado. Acercouse ata min, e pronunciou unhas palabras que non era capaz de comprender, ademáis falaba moi rápido. O individuo baixouse do monstro vermello, e púxose diante de min. Ía vestido moi raro, e levaba unhas cousas de cor negro nos pés moi raras que non sei para que carallo servirían. Non entendía nada. Empezou a xesticular e a gritarme, eu intentaba entendelo, pero era incapaz. Farteime daquel individuo e decidín seguir o camiño negro, para ver se encontraba a volta a meu fogar.

Estiven camiñando ata que o sol se puso, e durante todo este tempo o único que vin foron máis seres de eses que tiñan diferentes cores, que ademáis fixeime que botaban un fume negro noxento que non me deixaba respirar. Rematou o camiño e atopeime unha especie de castro xigante cheo de vivendas, con os dichosos artiluxios móviles por todos lados. Entrei na edificación, e empecei a ver a xente sentada na rúa, toda cun obxecto cadrado nas súas mans, sen prestar atención ao demáis. Só despegaban a mirada do chisme ese para mirarme cunha mirada pexorativa. Estaba empezadome a preocupar, ninguén me axudaba, e iso que o intentaba de todas as formas, pero nada.

Decidín tomar a xustiza pola miña conta e intentei recordar paso por paso por onde vin. Emprendín o camiño de volta. Cheguei sano e salvo, pero mentres volvía sobre os meus pasos intentei comprender todo o que vin. Non chegaba a entender como a esa xente facía o que facía. Non respiraba aire limpo, non se levantaban pola mañá e lles daba o vento fresco, nin sequera coidan o que é  seu, a natureza. Ver como a destrúen, non me cabe na cabeza. Parecíanme uns atrasados. Pero bueno, menos mal que son unha minoría, e as futuras xeracións non sexan así.